Οισοφάγος Barrett

Η εσωτερική επικάλυψη (επιθήλιο) του οισοφάγου αποτελείται από πλακώδες επιθήλιο. Αντίθετα στο στόμαχο υπάρχει το κυλινδρικό. Αυτοί οι δύο τύποι επιθηλίου συναντιούνται στο όριο οισοφάγου-στομάχου δηλ. στη γαστρο-οισοφαγική συμβολή. Όταν υπάρχει χρόνια και μη ελεγχόμενη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, γίνεται αντικατάσταση του πλακώδους επιθηλίου του οισοφάγου από κυλινδρικό επιθήλιο. Αυτό όμως το κυλινδρικό επιθήλιο δεν είναι φυσιολογικό αλλά υφίσταται μια μεταλλαγή που ονομάζεται εντερική μεταπλασία. Αυτό επιβεβαιώνεται με βιοψία και τίθεται η διάγνωση του «Οισοφάγου Barrett».

Οισοφάγος Barrett

Ο οισοφάγος Barrett αποτελεί τη σοβαρότερη επιπλοκή της παλινδρομικής νόσου. Αποτελεί μια δυνητικά προκαρκινωματώδη κατάσταση αφού αποτελεί έδαφος για την ανάπτυξη αδενοκαρκινώματος του οισοφάγου. Ευτυχώς ωστόσο αυτό δε γίνεται από τη μια στιγμή στην άλλη, αλλά περνάει από στάδια προκαρκινικών καταστάσεων. Πρώτα εμφανίζεται χαμηλόβαθμη δυσπλασία, στη συνέχεια υψηλόβαθμη δυσπλασία για να εξελιχθεί με τη σειρά της σε αδενοκαρκίνωμα.

Επιδημιολογία – Ο οισοφάγος Barrett ανακαλύπτεται κατά τη διάρκεια ενδοσκοπικών εξετάσεων σε μεσήλικες και ηλικιωμένους των οποίων η μέση ηλικία κατά το χρόνο της διάγνωσης είναι περίπου τα 55 έτη. Ο οισοφάγος Barrett σπάνια μπορεί να εμφανιστεί στα παιδιά, κάτω των πέντε ετών. Αυτή η παρατήρηση υποστηρίζει τον ισχυρισμό ότι ο οισοφάγος Barrett είναι μια επίκτητη κατάσταση και όχι εκ γενετής.

Ο οισοφάγος Barrett φαίνεται να είναι ασυνήθιστο πρόβλημα σε μαύρους και Ασιάτες. Η αναλογία ανδρών-γυναικών είναι περίπου 2:1.

Επιδημιολογικές μελέτες δείχνουν ότι οι ασθενείς με οισοφάγο Barrett έχουν 30-125 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν αδενοκαρκίνωμα του οισοφάγου σε σχέση με άτομα χωρίς Barrett. Αν μάλιστα λάβουμε υπόψη μας τη χαμηλή επιβίωση από το αδενοκαρκίνωμα του οισοφάγου, που ανέρχεται μόλις στο 17% στα 5έτη, καταλαβαίνουμε ότι η πρώιμη διάγνωση και η προληπτική θεραπεία των προκαρκινικών καταστάσεων (δυσπλασία) είναι η πλέον αποτελεσματική τακτική για την αντιμετώπιση του σημαντικού αυτού προβλήματος.

Διάγνωση

Η διάγνωση τόσο του Barrett και του βαθμού δυσπλασίας που μπορεί να παρουσιάζει γίνεται μόνο με τη γαστροσκόπηση και λήψη βιοψιών. Με τη γαστροσκόπηση ο ενδοσκόπος μπορεί να διαπιστώσει την παθολογική περιοχή του κατώτερου οισοφάγου. Η λήψη βιοψίας επιβεβαιώνει τη διάγνωση.

Η εμπειρία του ενδοσκόπου – γαστρεντερολόγου είναι σημαντική στη διάγνωση του Barrett. Ωστόσο με τα νεότερα ενδοσκόπια υψηλής ευκρίνειας και την εφαρμογή κάποιων φίλτρων φωτός (Narrow Band Imaging-NBI), μπορούμε να εντοπίσουμε με ακρίβεια το μέγεθος και τα όρια του οισοφάγου Barrett.

Μετά τη διάγνωση οι ασθενείς πρέπει να βρίσκονται σε τακτικό ενδοσκοπικό έλεγχο με λήψη πολλαπλών βιοψιών βάση πρωτοκόλλων, ώστε να γίνει έγκαιρα αντιληπτή η τυχόν ανάπτυξη δυσπλασίας ή πρώιμου καρκίνου. Έτσι μπορούμε να παρέμβουμε άμεσα και να σταματήσουμε την μετεξέλιξη σε διηθητικό καρκίνο. Μέχρι πρόσφατα η μόνη θεραπευτική παρέμβαση γινόταν μόνο με χειρουργική επέμβαση και μόνο αφού η δυσπλασία ήταν στο στάδιο της υψηλόβαθμης ή αν είχε ήδη μεταπέσει σε καρκίνο.

Τελευταία όμως υπάρχει μια αλλαγή στην αντιμετώπιση του οισοφάγου Barrett. Αντί να περιμένουμε πότε θα αναπτυχθεί υψηλόβαθμη δυσπλασία ή καρκίνος για να επέμβουμε, προτιμούμε να θεραπεύσουμε το Barrett όταν υπάρχει χαμηλόβαθμη δυσπλασία, είτε ακόμα (πολύ πρόσφατες μελέτες) μόλις τεθεί η αρχική του διάγνωση. Αυτό γίνεται ενδοσκοπικά με καυτηρίαση όλης της έκτασης του βλεννογόνου Barrett με εφαρμογή στην παθολογική περιοχή, ραδιοσυχνοτήτων (HALO – BARXX).